HomeLijndienstenLuchtvaartmaatschappijen
Vliegtuigtypes
GebeurtenissenFotohoek
oud Zestienhoven.nl
Percival EP.9 Prospector

Tot de minder bekende vliegtuigtypes die een bezoek brachten aan Rotterdam- Zestienhoven behoort zeker de Percival EP.9 Prospector.


De EP.9 Prospector G-AOZO was een van de laatste vliegende exemplaren in Engeland en werd gebruikt als parakist. Het toestel werd afgeschreven bij een ongeval op Lymphe in juli 1980 .  
                                                                    

Edgar Percival nam in 1939 ontslag bij Percival Aircraft Ltd. Maar keerde in 1954 terug als vliegtuigontwerper met het ontwerp van de EP.9. Na enige tijd in Australië verbleven te hebben, maakte Edgar Percival een ontwerp voor een vliegtuig specifiek gericht op de Australische markt. Het ontwerp was een lichte eenmotorige hoogdekker die uitgerust kon worden als passagierskist, vrachttoestel of landbouwsproeier. De cockpit werd hoog boven de motor aangebracht waarbij het uitzicht zeer goed was. De romp bestond geheel uit metaal waarbij het achterste deel van de romp open geklapt kon worden voor het vervoer van vracht. Het toestel had een vast landingsgestel en kon op onverharde ruwe banen opstijgen en landen en kreeg de aanduiding EP.9 Prospector.
Het toestel werd ontworpen voor het vervoer van vijf passagiers of drie stretchers of een reeks van agrarische producten waarbij de achterste te openen deuren groot genoeg waren voor het vervoer van zes strobalen, 54 gallon drums of kleinere dieren zoals schapen, geiten of varkens,
Gekozen werd voor een 270 pk Lycoming GO-480-B1B zes cilinder motor. Dit was een Amerikaanse motor, een ongewone keuze in Engeland op dat moment daar er vanuit de Engelse regering restricties lagen op het importeren van Amerikaanse motoren. Echter Edgar Percival wist dat de EP.9 vooral bestemd was voor de markt buiten Engeland in Australië en Nieuw-Zeeland waar op dat moment al de engelse motoren vervangen werden door de lichtere en krachtiger nieuwe amerikaanse motor generatie.
Het prototype van de EP.9 G-AOFU maakte op 21 december 1955 zijn eerste vlucht vanaf Stampleford, waar Percival zijn intrek had genomen in de oude hangaar van Hillman's Aviation. Na enkele kleine aanpassingen werd de EP.9 in productie genomen. Met bestellingen uit Duitsland, Australië, Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika werd op Stampleford een eerste serie van 20 stuks gebouwd (c/n 21 t/m 41). Twee toestellen werden daarbij afgeleverd aan het Army Air Corps, maar die gaf na evaluatie, de voorkeur aan de DHC-2 Beaver.   
In 1958 verkocht Edgar Percival zijn aandeel van 80% in de Edgar Percival Aircraft Ltd aan Samlesbury Engineering Ltd samen met de rechten op ontwerp en verkoop in de Verenigde Staten, Canada en Mexico. Inbegrepen in deze deal was de eigendom van de afgebouwde EP.9 Prospectors G-AOZO en G-APLP en de twintig EP-9's op de productielijn waarvan er vijf compleet en in elkaar gezet, vijf gereed om in elkaar gezet te worden en 10 in onderdelen, Deze werden allen overgebracht naar het vliegveld Squires Gate nabij Blackpool waarbij het bedrijf de nieuwe naam kreeg van de Lancanshire Aircraft Company Ltd. Naast de toestellen op de productielijn werden twee nieuwe toestellen gebouwd (c/n 41 en 42) de G-APWX en G-APWZ welke voorzien werden van de sterkere 295 pk Lycoming motoren en daarmee de aanduiding Lancanshire Prospector EP.9 ontving.


G-AOFU was het prototype van de EP.9 Prospector en bracht in augustus 1962 een bezoek aan Zestienhoven                               (foto Nico Terlouw) 

De productielijn werd begin 1960 weer terug verplaatst naar Samlesbury waar nog vijf exemplaren werden gebouwd (c/n 43 t/m 47) waarvan het laatste toestel, G-ARLE, gebouwd werd als de Prospector 2 voorzien van een 375 pk sterke Armstrong Siddeley Cheetah motor. Daar er geen nieuwe bestellingen meer binnenkwamen werd in 1961 de productielijn gestaakt en werden er uiteindelijk 27 stuks gebouwd.

Buiten Engeland werd de EP.9 volop ingezet in zijn beoogde rol totdat crashes en gebrek aan onderdelen de toestellen aan de grond hield. Hierbij werden niet minder dan 16 van de 27 toestellen afgeschreven bij ongevallen, voornamelijk bij sproeiactiviteiten (overigens geen ongewoon getal van afschrijvingen bij deze activiteiten in de jaren zestig).
In de UK verzamelden de laatste zes EP.9 Prospectors zich in het eind van de jaren zestig op Lymphe airport waarbij er toen al weinig gevlogen werd, veelal in de rol om paracutisten te vliegen. In de jaren zeventig waren de laatste vliegende exemplaren te zien op Shoreham. Begin jaren tachtig gingen de laatste twee vliegwaardige exemplaren verloren bij ongevallen. De G-AOZO (c/n 29) bij een parachutistenvlucht waarbij het toestel op 2/7/1980 vertrok vanaf Lymphe  en direct na de start neerstortte en de G-APWZ (c/n 42) welke op Goodwood op 7/2/1984 door een storm omver geblazen werd. Dit toestel stond daarna jaren in opslag en werd uiteindelijk verkocht in Nieuw-Zeeland waar het toestel weer tot luchtwaardige staat werd opgeknapt. Twee andere frames c/n 43 en 47 werden bij elkaar gebracht bij het Museum of Army Flying op  Middle Wallop en werden herbouwd tot het laatste exemplaar van de EP.9 prospector in Europa welke nu in Army Air Corps kleuren met serial XM819 in het museum tentoon gesteld staat.


EP.9 Prospector VH-DAI is een van de bewaarde exemplaren in Australië, hier zien we het toestel in actieve dienst bij Doggett Aviation     (foto M.W.Prime)

Wereldwijd zijn er nog vier vliegende exemplaren, twee in de Verenigde Staten, één in Zuid-Afrika en één in Nieuw-Zeeland en drie EP-9's welke te vinden zijn in museum collecties.  

registratie type c/n locatie
VH-DAI Percival EP.9  28 tentoongesteld in het Drage's Historic Museum te Wangaretta, Australië
C-FNMI Percival EP.9  30 tentoongesteld in het Reynolds Museum, Alberta, Canada
ZS-CHZ Percival EP.9  36 vliegwaardig, onderdeel van de South African AF museum Historic Flight en voorzien van Army Air Corps c/s met serial "XM797" 
N747JC Percival EP.9  39 ex G-ARTV, vliegwaardig. Eigenaar Jan Christie, Holmen USA
N8395 Lancanshire EP.9  41 ex G-APWX, vliegwaardig maar thans in herbouw bij Ryan Patrick, Tutwieler, USA
ZK-PWZ Lancanshire EP.9  42 ex G-APWZ, vliegwaardig op Palmerston North, Nieuw Zeeland 
"XM819" Lancanshire EP.9  43 tentoongesteld bij het Museum of Army Flying te Middle Wallop


Technische gegevens EP-9 Prospector    
Lengte 8.99 m
Hoogte 2.67 m
Spanwijdte 13,26 m
Vleugel oppervlak 21.14 m2
Leeg gewicht 912 kg
Max t/o gewicht 1610 kg
Max snelheid 235 km/u
Kruissnelheid 206 km/u
Bereik 933 km,
Plafond 5335 m/17.500 ft


Percival EP-9 Prospector op Rotterdam



Percival EP.9 Prospector D-ELSA was gebaseerd op Düsseldorf en bracht in januari 1963 een bezoek aan Zestienhoven. Het toestel is nu nog een van de weinige vliegwaardige exemplaren en vliegt in de VS als de N747JC.                                                                (Nico Terlouw, Zestienhoven, januari 1963) 

Slechts twee EP.9 Prospectors hebben de Rotterdamse luchthaven bezocht. Het eerste bezoek was van de G-AOFU, het prototype van de EP.9 Prospector (c/n 20) in augustus 1962. Drie maanden later werd dit toestel afgeschreven bij een sproeiongeval in Sudan.
Het tweede toestel was de D-ELSA welke met c/n 39 op 23 april 1958 als de XM819 aan het Army Air Corps werd afgeleverd. Op 26/10/1961 werd het toestel ingeschreven als de G-ARTV op naam van Steel Aviation voor groot onderhoud waarna het toestel verkocht werd aan Ceasar de Kever op Düsseldorf en op 12/2/1961 werd ingeschreven als de D-ELSA. In januari 1963 bracht het toestel een bezoek aan Rotterdam.

bronnen:Air  Britain Archive, Arnieuws archieven 

Wim Zwakhals: januari 2013

HomeLijndienstenLuchtvaartmaatschappijenVliegtuigtypesGebeurtenissenFotohoek